دایره المعارف طبس

پرویز کیمیاوی
پرویز کیمیاوی متولد  ۱۳۱۸، تهران ؛ کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و تدوینگر ایرانی است. کیمیاوی از چهره‌های شاخص سینمای موج نو ایران شناخته می‌شود. وی فارغ‌التحصیل مدرسه وژیرار و مدرسه سینمایی ایدک فرانسه است. او فعالیت هنری خود را در فرانسه، به عنوان دستیار کارگردان در شبکه تلویزیونی O.R.T.F آغاز کرد که تا سال ۱۳۴۷ ادامه داشت. وی پس از این مدت فیلم کوتاه «ژان مقدس ایرانی» را در فرانسه ساخت که به عنوام اولین تجربه فیلمسازی او محسوب می‌گردد. کیمیاوی در سال ۱۳۵۲ و تحت عنوان نویسنده، کارگردان و بازیگر با فیلم مغول‌ها پا به عرصه سینمای حرفه‌ای نهاد.

دیالوگهای فیلم «پ مثل پلیکان» - ساخته پرویز کیمیاوی

نوجوان: پ مثل پلیکان

آق سید علی میرزا: پلیکان چیه ؟

نوجوان: باغ گلشن یادته ؟! اونجا یه چیزایی اومده از راه دور – راه خیلی دور – رنگش سفیده ، مثل برف –  رم نرم مثل پرمثل خوابه

آق سید علی میرزا: تو خوابه ؟

نوجوان: نه ! تو کویر – تو طبس – اصلا مثل اون پیدا نمی شه

آق سید علی میرزا: پس مثل خوابه

نوجوان: نه مثل هیچی نیست. باید بیای ببینیش – باید کنارش بشینی ... طبس مثل چهل سال پیش نیست، یه پلیکان اومده – پلیکان خنکه – مهربونه

آق سید علی میرزا: مثل یه انسان که با یه انسان دیگه مهربونه ؟

نوجوان: آآآآره ه ه...........

اما «آقا سید علی میرزا» که بود؟
قبل از زلزله تنها ساکن ارگ ، مرد تنها و فقیری بوده به نام آق سید علی میرزا که با کمک و مساعدت بازدید کنندگان از ارگ ، زندگی می کرده.  آق سید علی میرزا در زلزله شهریور ۵۷ همراه با ارگ به خاطره ها پیوست. این بنای تاریخی در زلزله سال ۵۷ ویران شد. در دهه تاریخی آغاز نمود ، بطوریکه از بسیاری از قسمتها آوار برداری شد و دالانها و دیوارهایی از ارگ مجددا پدیدار گشتند.در همین زمان و در طی کاوش پیکر اق سید علی میرزا در حالیکه با گذشت قریب به  23 سال از زلزله ، هنوز بقایای پیکرش  سالم بود  پیدا شد.!  وی را در محل ارگ به خاک سپردند و اتاقکی را بر مقبره اش بنا نمودند. حالا آقا سیدعلی میرزا دیگر جزئی از ارگ است.

نمايي از ارگ باستاني طبس

آسيد علي ميرزا قبل از زلزله طبس در یک فیلم هم بازی کرده است كه فيلم مستند «پ مثل پليكان» پرويز كيمياوي و از مهم ترين فيلم هاي مستند تاريخ سينماي ايران بر مبناي زندگي او ساخته شده است او كه از خانواده خود و اهالي شهر طبس بريده بود، به تنهايي در گوشه اي از ارگ طبس زندگي مي كرد و پس از زلزله شايع شد كه مردم طبس جسد او را از زير آوار بيرون آورده اند و در محوطه امامزاده اين شهر دفن كرده اند، اما پس از 23 سال زماني كه كارشناسان ميراث فرهنگي براي بازسازي و احياي ارگ طبس به آن جا رفتند جسد او را سالم پيدا كردند. زماني كه ارگ طبس زير نظر ميراث استان خراسان بود، براي خاكبرداري و يافتن پلان اصلي بنا اقدام شد. در مراحل پايان كار، در يكي از بخش هاي ارگ، جسد او را تقريبا سالم، پيدا كردند. پوست بدن، صورت و لباس هاي او هيچ تغييري نكرده بود. اما به نظر مي رسيد جسد از داخل پوسيده باشد، با اين حال جسد را به راحتي بلند كرده و حركت داده شد. صورت او سالم و از روي عكس و فيلم هاي موجود كاملا قابل شناسايي بود. و اين تعجب همه را برانگيخته بود، چون طبس شهر گرمسيري است» آق سيد علي ميرزا به دنبال اختلافاتي كه با خانواده اش داشت، آنها را ترك كرده و به تنهايي در ارگ طبس زندگي مي كرد. برخي از مردم طبس براي او احترام زيادي قايل بودند با اين حال مردم طبس خواستند او را در ارگ طبس دفن كنند. با موافقت مسئولان، جسد او در يكي از راهروهاي ارگ دفن شد. در اين مراسم تمام مردم جمع شده بودند، به طوري كه تا به امروز در هيچ مراسم تشييعي در طبس، چنين جمعيتي دیده نشده بود  شاید این جریان مردم را به یاد دفن کردن عزیزان و نزدیکانشان در زمان زلزله 57 طبس می انداخت.در باره او می گویند:
آدم خاصي بود و بعد از فوت پدرش رفتارهاي بعضي از اقوام باعث شد از مردم دوري كند. حتي عده اي به او مجنون مي گفتند. در صورتي كه او، شخصي باهوش، باسواد و خوش ذوق بود و شعر مي گفت و خط بسيار خوشي نيز داشت. اشعاري كه در فيلم خوانده مي شود، متعلق به مرحوم آسيد علي ميرزا است. او روي ديوارهاي ارگ نيز با خط خود اشعار زيادي نوشته یود............